{गोविन्द कुमार बजगाईँ एक सचेत नेपाली नागरिक }

लोकतन्त्रमा सबैभन्दा ठूलो शक्ति जनतामा निहित हुन्छ। मतदाताको विवेक, चेतना र निर्णयले नै राज्यको दिशा तय गर्छ। प्रत्येक निर्वाचन केवल सरकार बनाउने प्रक्रिया मात्र होइन, जनआकांक्षाको अभिव्यक्ति र भविष्यको मार्गचित्र कोर्ने ऐतिहासिक अवसर पनि हो।

नेपालको सन्दर्भमा, नेपालले संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको अभ्यास गर्दै आएको दुई दशक नजिक पुग्दै गर्दा मतदाताको चेतना पहिलेभन्दा परिपक्व देखिन्छ। अब मत केवल नाराबाजी, भावनात्मक उत्तेजना वा व्यक्तिपूजामा आधारित होइन, प्रश्न गर्ने, जवाफ खोज्ने र कामको मूल्यांकन गर्ने संस्कारतर्फ उन्मुख छ।

जनमतको सम्मान : लोकतन्त्रको आधार

लोकतन्त्रमा विजयी वा पराजित दुबै पक्षले जनमतलाई शिरोधार्य गर्नु अपरिहार्य हुन्छ। चुनावपछि हार–जितको मनोविज्ञानभन्दा माथि उठेर “जनताको आदेश” स्वीकार्नु नै राजनीतिक परिपक्वता हो। मतदाताले योग्य र सक्षम उम्मेदवार तथा दललाई जिताउने अपेक्षा राख्दा त्यसको आधार काम, दृष्टिकोण र विश्वसनीयता नै हुनुपर्छ।

कस्तो सरकारको परिकल्पना?

आउने निर्वाचनपछि बन्ने सरकारप्रति जनताको अपेक्षा स्पष्ट छ—
• उत्तरदायी र पारदर्शी सरकार: निर्णय प्रक्रिया स्पष्ट होस्, सार्वजनिक खर्च पारदर्शी होस्।
• स्थायित्व र नीतिगत निरन्तरता: बारम्बारको सत्ता परिवर्तनले विकासमा अवरोध नआओस्।
• आर्थिक सुशासन: रोजगारी सिर्जना, उत्पादन वृद्धि र लगानीमैत्री वातावरण निर्माण।
• कानूनको समान प्रयोग: शक्ति र पहुँचका आधारमा फरक व्यवहार नहोस्।

कस्तो संसद?

संसद केवल बहस गर्ने थलो मात्र नभई नीति निर्माण र कार्यपालिकामाथि निगरानी गर्ने सर्वोच्च संस्था हो। त्यसैले—
• विषयगत ज्ञान र अध्ययनशीलता भएका सांसदको उपस्थिति आवश्यक छ।
• दलगत आग्रहभन्दा राष्ट्रिय हितलाई प्राथमिकता दिने संस्कार विकास हुनुपर्छ।
• संसदीय समितिहरू प्रभावकारी र उत्तरदायी बनाइनुपर्छ।

राष्ट्रिय प्रतिष्ठा र जनआकांक्षा

सरकार र संसद दुवैको अन्तिम उद्देश्य नागरिकको जीवनस्तर उकास्नु हो। जब शासन प्रणाली उत्तरदायी बन्छ, भ्रष्टाचार न्यून हुन्छ, र नीति जनकेन्द्रित हुन्छ—त्यसले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा देशको साख पनि बढाउँछ। नेपाली नागरिकको शिर विश्वमाझ उँचो राख्ने आधार आन्तरिक सुशासन र स्थिरता नै हो।

निष्कर्ष

आउँदो निर्वाचन केवल प्रतिनिधि छनोटको प्रक्रिया होइन, लोकतन्त्रलाई अझ परिपक्व बनाउने अवसर हो। जनताले विवेकपूर्ण निर्णय गरेमा र राजनीतिक दलहरूले त्यसको सम्मान गरेमा—योग्य, सक्षम र उत्तरदायी सरकार सम्भव छ।

अन्ततः लोकतन्त्रको असली शक्ति जनतामा नै निहित छ। जनआकांक्षाको सम्मान गर्दै, निष्पक्ष र परिणाममुखी शासन स्थापना गर्न सकियो भने देशको इज्जत, प्रतिष्ठा र समृद्धि स्वाभाविक रूपमा उकासिनेछ।