✍️ गोविन्द कुमार बजगाईँ
एक सचेत नेपाली नागरिक

नेपाली कांग्रेसको विशेष महाधिवेशनमा ६३ प्रतिशतभन्दा बढी महाधिवेशन सदस्यहरूको उपस्थितिसहित नेतृत्व परिवर्तनको प्रक्रिया अघि बढ्नु कुनै संयोग होइन, यो पार्टीभित्र वर्षौंदेखि थिचिएको असन्तोषको विस्फोट हो। तर यही ऐतिहासिक घडीमा पुरानो केन्द्रीय समितिले पार्टीका महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मामाथि कारबाहीको धम्की दिनु नेपाली कांग्रेसको इतिहासमै सबैभन्दा लाजमर्दो, अलोकतान्त्रिक र हास्यास्पद काण्डका रूपमा दर्ज हुने निश्चित छ।

यो कदमले स्पष्ट देखाउँछ—नेपाली कांग्रेसमा अझै पनि देउवा एन्ड कम्पनी लोकतन्त्र होइन, निजी कम्पनीजस्तो पार्टी चलाउन चाहन्छ। जब बहुमत प्रतिनिधिले नेतृत्व परिवर्तन चाहन्छन्, तब त्यसलाई स्वीकार गर्नु लोकतन्त्र हो; तर परिवर्तनको माग गर्नेहरूलाई कारबाही गर्ने सोच राजनीतिक दम्भ, सत्तामोह र असफल नेतृत्वको डर बाहेक केही होइन।

सुधारको आवाजमाथि कारबाही ? यो कांग्रेस होइन, निरंकुशता हो

गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा कुनै व्यक्ति मात्र होइनन्, उनीहरू पार्टीभित्रको सुधार, पारदर्शिता र पुस्तान्तरणको प्रतीक हुन्। उनीहरूमाथि कारबाहीको कुरा गर्नु भनेको लाखौं कांग्रेस कार्यकर्ता र मतदातामाथि कारबाहीको घोषणा गर्नु सरह हो। यस्तो व्यवहारले कांग्रेसलाई लोकतान्त्रिक पार्टी होइन, सत्तामा अड्किएको एउटा गुटको बन्दी संस्था सावित गर्छ।

नेतृत्व परिवर्तन अब विकल्प होइन, अन्तिम बाध्यता हो

आज नेपाली कांग्रेसको समस्या बाहिरी होइन, भित्रैको कुहिएको संरचना हो। उही अनुहार, उही शैली, उही असफलता दोहोर्‍याएर अब पार्टी बाँच्दैन। विशेष महाधिवेशनबाट यदि नयाँ, निर्भीक र जनउत्तरदायी नेतृत्व आएन भने, कांग्रेसको भविष्य राजनीतिक संग्रहालयमा सीमित हुनेछ।

निर्वाचनपछि बन्ने सरकार : पहिलो निशाना भ्रष्टाचार हुनैपर्छ

आगामी निर्वाचनपछि बन्ने सरकारले सबैभन्दा पहिले भ्रष्टाचारविरुद्ध कठोर प्रहार गर्नैपर्छ। पार्टी, पद र पहुँचका आधारमा कोही पनि जोगिनु हुँदैन। यदि नेपाली कांग्रेस साँच्चिकै नयाँ संस्कारको कुरा गर्छ भने, आफ्नै आँगनभित्र रहेका भ्रष्ट अनुहारहरूबाट सुरु गर्ने साहस देखाउनुपर्छ—नत्र ‘सुशासन’ भन्ने शब्द केवल चुनावी नारा मात्र हुनेछ।

नयाँ नेतृत्वका सामु उभिएका कठोर सत्यहरू

मुख्य चुनौतीहरू
• गुट होइन, नीति र विचारको राजनीति स्थापित गर्नु
• देउवा संस्कृतिको निर्णायक अन्त्य
• जनतामा हराएको विश्वास पुनःजोड्नु

ऐतिहासिक अवसर
• युवापुस्तालाई निर्णायक नेतृत्वमा ल्याउने
• पार्टीलाई सत्ताको साधन होइन, जनताको प्रतिनिधि बनाउने
• लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई कागजमा होइन, व्यवहारमा उतार्ने

अब नगरी नहुने कामहरू (कडा सुझाव)
1. हैकमवादी नेतृत्व र सोचको पूर्ण विस्थापन
2. भ्रष्टाचारमा शून्य सहनशीलता—आफ्नै मान्छे भए पनि कारबाही
3. योग्यता, कार्यसम्पादन र उत्तरदायित्वका आधारमा नेतृत्व चयन
4. युवालाई नारामा होइन, निर्णयमा स्थान
5. जनताको दुःख, रोजगारी र अर्थतन्त्र केन्द्रमा राखिएको राजनीति

निष्कर्ष : निर्णय आज, इतिहास भोलि लेखिनेछ

नेपाली कांग्रेस आज निर्णायक मोडमा छ—या त पार्टी लोकतान्त्रिक रूपान्तरणको बाटोमा जान्छ, या त हैकमवादी अहंकारले आफैंलाई समाप्त गर्छ। विशेष महाधिवेशनले गर्ने निर्णयले केवल नेतृत्व होइन, नेपाली कांग्रेसको अस्तित्वको दिशा तय गर्नेछ।

एक शुभचिन्तकका रूपमा स्पष्ट भनिन्छ—अब आधा सुधारले काम चल्दैन। कांग्रेसले या त साहसी निर्णय गर्छ, या इतिहासले उसलाई असफलताको उदाहरणका रूपमा सम्झिनेछ।

विशेष महाधिवेशनबाट चुनिने नयाँ नेतृत्वलाई अग्रिम शुभकामना—तर यो शुभकामना जिम्मेवारी र परिणामसँग सर्तसहित छ।