— गोबिन्द कुमार बजगाई

जीवन एउटा निरन्तर यात्रा हो। यो यात्रामा हरेक मानिसको आफ्नै सपना, लक्ष्य र गन्तव्य हुन्छ। कोही ज्ञानको उचाइ चुम्न चाहन्छन्, कोही आर्थिक रूपमा समृद्ध बन्न चाहन्छन्, कोही समाजमा आफ्नो पहिचान स्थापित गर्न चाहन्छन्। सपना देख्नु, मेहनत गर्नु र सफलताको शिखरमा पुग्ने प्रयास गर्नु जीवनको सुन्दर पक्ष हो। तर सफलता हासिल गर्ने दौडमा एउटा महत्त्वपूर्ण कुरा कहिल्यै बिर्सनु हुँदैन—हामी जहाँ पुगे पनि आफ्नो धरातल, आफ्नो जरा र आफूलाई यहाँसम्म ल्याइपुर्‍याउने मानिसहरूलाई बिर्सनु हुँदैन।

“चढेको बिर्सनु हुँदैन, ओढेको रुई नबिर्सनु; जति माथि पुगे पनि आकाशमै चुमेपनि टेकेको भुइँ नबिर्सनु।” यो भनाइ केवल शब्दहरूको संयोजन होइन, जीवनलाई सही दिशामा डोर्‍याउने गहिरो दर्शन हो।

मानिसले सफलता प्राप्त गरेपछि उसको जीवनशैली बदलिन सक्छ। आर्थिक अवस्था सुध्रिन सक्छ, सामाजिक प्रतिष्ठा बढ्न सक्छ र समाजमा उसको परिचय फराकिलो हुन सक्छ। तर यी परिवर्तनसँगै उसको सोच, व्यवहार र सम्बन्ध पनि बदलिन थाले भने सफलताको वास्तविक अर्थ हराउँदै जान्छ। किनकि सफलता केवल माथि पुग्नु होइन, माथि पुगेर पनि आफ्नो मानवीयता जोगाइराख्नु हो।

हामीले जीवनमा प्राप्त गर्ने हरेक उपलब्धिको पछाडि अनेकौँ मानिसको योगदान हुन्छ। बाल्यकालमा अभिभावकले दिएको संस्कार, शिक्षकले सिकाएको ज्ञान, साथीभाइले दिएको साथ, सहकर्मीको सहयोग र कठिन समयमा हात समातेर अघि बढ्न प्रेरित गर्ने व्यक्तिहरूको भूमिका हाम्रो सफलतासँग जोडिएको हुन्छ। आज हामी जुन स्थानमा छौँ, त्यो केवल हाम्रो व्यक्तिगत प्रयासको परिणाम मात्र होइन; यसमा परिवार, समाज र समयले दिएको अवसरको पनि ठूलो योगदान हुन्छ।

त्यसैले सफलताको शिखरमा पुगेपछि विगतलाई सम्झनु कमजोरी होइन, महानता हो। आफूलाई सहयोग गर्ने मानिसप्रति कृतज्ञ हुनु, आफूभन्दा कमजोर अवस्थामा रहेका व्यक्तिलाई सम्मान गर्नु र अवसर पाउँदा अरूलाई पनि अघि बढ्न सहयोग गर्नु नै असल व्यक्तित्वका परिचय हुन्।

आजको प्रतिस्पर्धात्मक समाजमा मानिसहरू पद, पैसा, प्रतिष्ठा र शक्तिलाई सफलताको मापदण्ड मान्ने गर्छन्। तर यी सबै कुरा समयसँगै परिवर्तन हुन सक्छन्। पद स्थायी हुँदैन, सम्पत्ति सधैँ एकनास रहँदैन र लोकप्रियता पनि समयअनुसार घटबढ भइरहन्छ। मानिसले आफ्नो जीवनबाट के कमायो भन्ने प्रश्नको उत्तर उसको बैंक खाताले मात्र दिँदैन; उसले कति विश्वास जित्यो, कति मानिसको जीवनमा सकारात्मक प्रभाव पार्‍यो र आफ्नो व्यवहारबाट कति सम्मान कमायो भन्ने कुराले पनि दिन्छ।

वास्तविक उचाइ त्यही हो, जहाँ पुगेपछि मानिस अरूलाई होच्याउन थाल्दैन, बरु अरूलाई पनि माथि उठाउने प्रयास गर्छ। वास्तविक सम्पन्नता त्यही हो, जहाँ आफ्ना आवश्यकतासँगै अरूका आवश्यकतालाई पनि बुझ्ने संवेदनशीलता हुन्छ। वास्तविक प्रतिष्ठा त्यही हो, जुन पद वा शक्तिका कारण होइन, इमानदार व्यवहार, विनम्रता र जिम्मेवारीबोधका कारण प्राप्त हुन्छ।

हामीले आफ्ना छोराछोरी र नयाँ पुस्तालाई पनि यही संस्कार सिकाउन आवश्यक छ। ठूलो सपना देख्नुपर्छ, उच्च शिक्षा हासिल गर्नुपर्छ, मेहनत गर्नुपर्छ र जीवनमा आफूले चाहेको स्थानमा पुग्नुपर्छ। तर त्यससँगै आफ्नो परिवार, समाज, भाषा, संस्कृति, मानवीय मूल्य र आफ्नो सुरुवाती यात्रालाई सम्मान गर्न पनि सिक्नुपर्छ। सफलता प्राप्त गरेपछि अरूलाई बिर्सने होइन, आफूले पाएको अवसर अरूका लागि पनि उपयोगी बनाउने सोच विकास गर्नुपर्छ।

मेरो विचारमा जीवनको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि आफू एक्लै माथि पुग्नु होइन, आफू माथि पुग्दा अरूका लागि पनि बाटो खोल्न सक्नु हो। हामीले कमाएको सम्पत्तिभन्दा बाँडेको खुसी, प्राप्त गरेको पदभन्दा निर्वाह गरेको जिम्मेवारी र बोलेका शब्दभन्दा व्यवहारबाट दिएको सन्देश धेरै समयसम्म सम्झिइन्छ।

अन्ततः, जीवनमा आकाश छुने सपना देखौँ, तर खुट्टा जमिनमै राखौँ। सफलताको शिखरमा पुगौँ, तर आफ्नो सुरुवाती यात्रा नबिर्सौँ। सम्मान प्राप्त गरौँ, तर अरूलाई सम्मान गर्न नछोडौँ। आफू अघि बढौँ, तर अरूलाई पछि पारेर होइन, सम्भव भएसम्म सँगै लिएर अघि बढौँ।

किनकि मानिसको वास्तविक उचाइ उसले कति माथि पुग्यो भन्ने कुराले मात्र होइन, माथि पुगेपछि पनि ऊ कति विनम्र, कृतज्ञ र मानवीय रह्यो भन्ने कुराले निर्धारण गर्छ।