{गोविन्द कुमार बजगाईँ एक सचेत नेपाली नागरिक } 

नेपालमा हालै सम्पन्न निर्वाचनले देशको राजनीतिमा एउटा ऐतिहासिक मोड ल्याएको छ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले प्राप्त गरेको अपार जनसमर्थन र सम्भावित दुईतिहाइ बहुमत केवल कुनै दलको जित मात्र होइन, यो नेपाली जनताको आकांक्षा, निराशा र परिवर्तनको तीव्र चाहनाको अभिव्यक्ति हो। यो जनादेशले नेपालमा लामो समयदेखि चल्दै आएको भूगोल, जात–जाति, धर्म र क्षेत्रका नाममा गरिने विभाजनकारी राजनीतिलाई स्पष्ट सन्देश दिएको छ—अब यस्तो राजनीति जनताले स्वीकार गर्दैनन्।

यो निर्वाचन परिणामले आफूलाई ठूला ठान्ने पुराना दलहरूलाई पनि आफ्नो वास्तविकता देखाइदिएको छ। वर्षौंदेखि सत्ता र शक्तिको केन्द्रमा बसेर जनताको अपेक्षा पूरा गर्न असफल भएका, व्यक्तिगत र दलगत स्वार्थलाई राष्ट्रिय हितभन्दा माथि राख्ने प्रवृत्ति अब जनताले अस्वीकार गरेका छन्। विरोधीप्रति प्रतिशोधको भावना राख्ने, जनताको आवाजलाई बेवास्ता गर्ने र सत्ता प्राप्तिलाई मात्र राजनीति मान्ने प्रवृत्तिलाई नेपाली मतदाताले यस पटक स्पष्ट रूपमा नकारेका छन ।
अब राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी र त्यसको नेतृत्वमा बन्ने बालेन सरकारसँग जनताको अपार विश्वास र आशा जोडिएको छ। यस्तो ऐतिहासिक जनादेश पाएपछि अब सरकारलाई जनहित र राष्ट्रहितका काम गर्न कुनै बहाना, कुनै बाधा र कुनै अवरोध को बाहानको सुबिधा छैन ।नेपाललाई समृद्ध र विकसित राष्ट्र बनाउने यो अत्यन्तै उपयुक्त समय हो। यदि सही दिशा, स्पष्ट दृष्टि र इमानदार नेतृत्वका साथ काम गर्न सकियो भने नेपाल पनि सिंगापुर, मलेसिया वा दक्षिण कोरियाजस्तै तीव्र गतिमा विकासको मार्गमा अघि बढ्न सक्छ।

तर यो यात्रा सजिलो भने हुनेछैन। सरकारको पहिलो कर्तव्य अब प्रतिशोधको राजनीति अन्त्य गर्दै विधिको शासन स्थापित गर्नु हो। निर्वाचनमा कांग्रेस, कम्युनिस्ट, मधेसवादी वा अन्य दलका समर्थक सबै नेपाली नागरिकहरूले मत दिएका हुन्। त्यसैले अब सरकार कुनै दल विशेषको सरकार नभई सम्पूर्ण नेपाली जनताको सरकार बन्नुपर्छ। राज्यको सेवा, सुविधा र विकासका अवसरहरूमा पहुँच दिने क्रममा कुनै पनि नागरिकलाई दल, जात, क्षेत्र वा विचारका आधारमा विभेद हुनु हुँदैन।

सुशासन स्थापना गर्नु अहिलेको सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो। राज्यका सबै संयन्त्रलाई पारदर्शी, उत्तरदायी र जनमुखी बनाउन आवश्यक छ। भ्रष्टाचारविरुद्ध कडा कदम चाल्नु, प्रशासनलाई दक्ष र जिम्मेवार बनाउनु तथा योग्य र इमानदार व्यक्तिलाई अवसर दिनु अत्यन्त आवश्यक छ। यदि सरकारले आफ्नै नजिकका व्यक्तिबाट पनि नियमविपरीत कार्य भएको खण्डमा कारबाही सुरु गर्न सक्छ भने मात्र जनतामा वास्तविक विश्वास पैदा हुनेछ।

नीति निर्माण र कार्यान्वयनमा पनि सरकार अत्यन्त सावधानीपूर्वक अघि बढ्नुपर्छ। कुनै पनि निर्णय हतारमा होइन, कानुनसम्मत प्रक्रिया र स्पष्ट नीति बनाएर लागू गर्नुपर्छ। व्यक्तिगत आवेग, पूर्वाग्रह वा राजनीतिक प्रतिशोधका आधारमा लिइने निर्णयले देशलाई दीर्घकालीन रूपमा हानि पुर्‍याउन सक्छ। त्यसैले प्रत्येक कदम विवेक, पारदर्शिता र संस्थागत प्रक्रियामा आधारित हुनुपर्छ।

नेपालको परराष्ट्र नीति पनि वर्तमान भूराजनीतिक वास्तविकतालाई बुझेर सञ्चालन गर्नुपर्छ। दुई विशाल छिमेकी राष्ट्रहरूको बीचमा रहेको नेपालले सन्तुलित, तटस्थ र विश्वासिलो परराष्ट्र नीति अपनाउन अत्यन्त आवश्यक छ। सबै छिमेकी देशहरूसँग मित्रवत् र समानताको आधारमा सम्बन्ध राख्दै राष्ट्रिय हितलाई सर्वोपरी राख्नुपर्छ। यस्तो कूटनीतिक सन्तुलनले मात्र नेपाललाई स्थिरता, विकास र अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान दिलाउन सक्छ।

अन्ततः, राष्ट्रनिर्माण केवल सरकारको मात्र जिम्मेवारी होइन। यो सम्पूर्ण नागरिकको साझा अभियान हो। सरकार, राजनीतिक दल, निजी क्षेत्र, नागरिक समाज र आम जनताले एकजुट भएर नेपाललाई समृद्ध राष्ट्र बनाउने लक्ष्यमा अघि बढ्नुपर्छ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी तथा त्यसबाट निर्वाचित सबै माननीय प्रतिनिधिहरूलाई हार्दिक बधाई तथा सफल कार्यकालको शुभकामना। नेपाली जनताले तपाईंहरूलाई केवल सत्ता सञ्चालनका लागि मात्र होइन, नयाँ राजनीतिक संस्कार स्थापित गर्नका लागि जिम्मेवारी दिएका छन्। यदि तपाईंहरूले इमानदारी, पारदर्शिता र राष्ट्रहितलाई केन्द्रमा राखेर शासन गर्न सक्नुभयो भने नेपाली जनताले आगामी २५ वर्षसम्म पनि देश सञ्चालनको जिम्मा युवापुस्तालाई सुम्पिन कञ्जुस्याइँ गर्ने छैनन्।

आशा गरौँ—यो ऐतिहासिक जनादेश नेपालका लागि उज्यालो भविष्यको प्रारम्भ बन्नेछ।

नयाँ सरकार्संग जनताको आशा , सरकारको जिम्मेवारी ।

नेपालमा हालै सम्पन्न निर्वाचनले देशको राजनीतिमा एउटा ऐतिहासिक मोड ल्याएको छ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले प्राप्त गरेको अपार जनसमर्थन र सम्भावित दुईतिहाइ बहुमत केवल कुनै दलको जित मात्र होइन, यो नेपाली जनताको आकांक्षा, निराशा र परिवर्तनको तीव्र चाहनाको अभिव्यक्ति हो। यो जनादेशले नेपालमा लामो समयदेखि चल्दै आएको भूगोल, जात–जाति, धर्म र क्षेत्रका नाममा गरिने विभाजनकारी राजनीतिलाई स्पष्ट सन्देश दिएको छ—अब यस्तो राजनीति जनताले स्वीकार गर्दैनन्।

यो निर्वाचन परिणामले आफूलाई ठूला ठान्ने पुराना दलहरूलाई पनि आफ्नो वास्तविकता देखाइदिएको छ। वर्षौंदेखि सत्ता र शक्तिको केन्द्रमा बसेर जनताको अपेक्षा पूरा गर्न असफल भएका, व्यक्तिगत र दलगत स्वार्थलाई राष्ट्रिय हितभन्दा माथि राख्ने प्रवृत्ति अब जनताले अस्वीकार गरेका छन्। विरोधीप्रति प्रतिशोधको भावना राख्ने, जनताको आवाजलाई बेवास्ता गर्ने र सत्ता प्राप्तिलाई मात्र राजनीति मान्ने प्रवृत्तिलाई नेपाली मतदाताले यस पटक स्पष्ट रूपमा नकारेका छन ।
अब राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी र त्यसको नेतृत्वमा बन्ने बालेन सरकारसँग जनताको अपार विश्वास र आशा जोडिएको छ। यस्तो ऐतिहासिक जनादेश पाएपछि अब सरकारलाई जनहित र राष्ट्रहितका काम गर्न कुनै बहाना, कुनै बाधा र कुनै अवरोध को बाहानको सुबिधा छैन ।नेपाललाई समृद्ध र विकसित राष्ट्र बनाउने यो अत्यन्तै उपयुक्त समय हो। यदि सही दिशा, स्पष्ट दृष्टि र इमानदार नेतृत्वका साथ काम गर्न सकियो भने नेपाल पनि सिंगापुर, मलेसिया वा दक्षिण कोरियाजस्तै तीव्र गतिमा विकासको मार्गमा अघि बढ्न सक्छ।

तर यो यात्रा सजिलो भने हुनेछैन। सरकारको पहिलो कर्तव्य अब प्रतिशोधको राजनीति अन्त्य गर्दै विधिको शासन स्थापित गर्नु हो। निर्वाचनमा कांग्रेस, कम्युनिस्ट, मधेसवादी वा अन्य दलका समर्थक सबै नेपाली नागरिकहरूले मत दिएका हुन्। त्यसैले अब सरकार कुनै दल विशेषको सरकार नभई सम्पूर्ण नेपाली जनताको सरकार बन्नुपर्छ। राज्यको सेवा, सुविधा र विकासका अवसरहरूमा पहुँच दिने क्रममा कुनै पनि नागरिकलाई दल, जात, क्षेत्र वा विचारका आधारमा विभेद हुनु हुँदैन।

सुशासन स्थापना गर्नु अहिलेको सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो। राज्यका सबै संयन्त्रलाई पारदर्शी, उत्तरदायी र जनमुखी बनाउन आवश्यक छ। भ्रष्टाचारविरुद्ध कडा कदम चाल्नु, प्रशासनलाई दक्ष र जिम्मेवार बनाउनु तथा योग्य र इमानदार व्यक्तिलाई अवसर दिनु अत्यन्त आवश्यक छ। यदि सरकारले आफ्नै नजिकका व्यक्तिबाट पनि नियमविपरीत कार्य भएको खण्डमा कारबाही सुरु गर्न सक्छ भने मात्र जनतामा वास्तविक विश्वास पैदा हुनेछ।

नीति निर्माण र कार्यान्वयनमा पनि सरकार अत्यन्त सावधानीपूर्वक अघि बढ्नुपर्छ। कुनै पनि निर्णय हतारमा होइन, कानुनसम्मत प्रक्रिया र स्पष्ट नीति बनाएर लागू गर्नुपर्छ। व्यक्तिगत आवेग, पूर्वाग्रह वा राजनीतिक प्रतिशोधका आधारमा लिइने निर्णयले देशलाई दीर्घकालीन रूपमा हानि पुर्‍याउन सक्छ। त्यसैले प्रत्येक कदम विवेक, पारदर्शिता र संस्थागत प्रक्रियामा आधारित हुनुपर्छ।

नेपालको परराष्ट्र नीति पनि वर्तमान भूराजनीतिक वास्तविकतालाई बुझेर सञ्चालन गर्नुपर्छ। दुई विशाल छिमेकी राष्ट्रहरूको बीचमा रहेको नेपालले सन्तुलित, तटस्थ र विश्वासिलो परराष्ट्र नीति अपनाउन अत्यन्त आवश्यक छ। सबै छिमेकी देशहरूसँग मित्रवत् र समानताको आधारमा सम्बन्ध राख्दै राष्ट्रिय हितलाई सर्वोपरी राख्नुपर्छ। यस्तो कूटनीतिक सन्तुलनले मात्र नेपाललाई स्थिरता, विकास र अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान दिलाउन सक्छ।

अन्ततः, राष्ट्रनिर्माण केवल सरकारको मात्र जिम्मेवारी होइन। यो सम्पूर्ण नागरिकको साझा अभियान हो। सरकार, राजनीतिक दल, निजी क्षेत्र, नागरिक समाज र आम जनताले एकजुट भएर नेपाललाई समृद्ध राष्ट्र बनाउने लक्ष्यमा अघि बढ्नुपर्छ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी तथा त्यसबाट निर्वाचित सबै माननीय प्रतिनिधिहरूलाई हार्दिक बधाई तथा सफल कार्यकालको शुभकामना। नेपाली जनताले तपाईंहरूलाई केवल सत्ता सञ्चालनका लागि मात्र होइन, नयाँ राजनीतिक संस्कार स्थापित गर्नका लागि जिम्मेवारी दिएका छन्। यदि तपाईंहरूले इमानदारी, पारदर्शिता र राष्ट्रहितलाई केन्द्रमा राखेर शासन गर्न सक्नुभयो भने नेपाली जनताले आगामी २५ वर्षसम्म पनि देश सञ्चालनको जिम्मा युवापुस्तालाई सुम्पिन कञ्जुस्याइँ गर्ने छैनन्।

आशा गरौँ—यो ऐतिहासिक जनादेश नेपालका लागि उज्यालो भविष्यको प्रारम्भ बन्नेछ।